Η δυσκοιλιότητα αποτελεί μια συνήθη διαταραχή του κατώτερου γαστρεντερικού συστήματος η οποία προσβάλει μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Ο όρος δυσκοιλιότητα χαρακτηρίζει ένα σύνολο συμπτωμάτων τα οποία αφορούν στη δυσλειτουργία του εντέρου.

Η δυσκοιλιότητα μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία και οφείλεται σε διάφορους παράγοντες. Οι παράγοντες αυτοί θεωρούνται οι ανθυγιεινές διατροφικές συνήθειες (π.χ. κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων επεξεργασμένων τροφίμων και απουσία φυτικών ινών από τη διατροφή), η ανεπαρκής σωματική δραστηριότητα, η κατακράτηση, η κύηση, οι παρενέργειες κάποιων φαρμάκων, τα μεταβολικά και νευρομυϊκά νοσήματα και ορισμένες ψυχολογικές ασθένειες. Άλλοι παράγοντες που οδηγούν σε δυσκοιλιότητα είναι σχετικά οργανικά αίτια, όπως η οργανική απόφραξη, οι οργανικές ή λειτουργικές παθήσεις του πρωκτού, το ευερέθιστο έντερο, η κατάχρηση καθαρτικών κ.α.

Συμπτώματα και Διάγνωση

Για να διαγνωσθεί ένας ασθενής με δυσκοιλιότητα, θα πρέπει να εμφανίζει για τουλάχιστον τρεις μήνες, δύο ή περισσότερων από τα παρακάτω συμπτώματα:

  • Εργώδης κένωση (σε μεγάλο ποσοστό)
  • Σκληρά κόπρανα (σε μεγάλο ποσοστό)
  • Αίσθημα ατελούς κένωσης (σε μεγάλο ποσοστό)
  • Δύο ή λιγότερες κενώσεις την εβδομάδα
  • Κοιλιακή δυσφορία ή φούσκωμα

Τα συγκεκριμένα συμπτώματα γίνονται πιο έντονα στην περίπτωση που ο ασθενής εμφανίζει καθιστικό τρόπο ζωής ή καταναλώνει τροφές που επηρεάζουν αρνητικά τη λειτουργία του παχέος εντέρου και τη δομή των κοπράνων, όπως πολυσακχαρίτες που δεν  πέπτονται εύκολα.

Η σημασία της διατροφής

Η θεραπεία της δυσκοιλιότητας ενδέχεται διαφέρει από άτομο σε άτομο. Ωστόσο, στη σωστή εντερική λειτουργία συμβάλλουν η υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή, η σωματική άσκηση και η αποφυγή κατακράτησης. Απαραίτητη μπορεί να θεωρηθεί και η χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής -όπως τα άλατα μαγνησίου, η λακτουλόζη, η σορβιτόλη και η γλυκερίνη, η μισοπροστόλη, η κοχλικίνη κ.α.- εάν τα συμπτώματα είναι έντονα και διαρκούν για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Η κατάλληλη διατροφή θα εμφανίσει άμεσα βελτίωση των συμπτωμάτων. Πιο συγκεκριμένα, η κατανάλωση φυτικών ινών και η επαρκής λήψη νερού ή άλλων υγρών θα επαναφέρουν τη σωστή κινητικότητα του εντέρου και τη σωστή δομή των κοπράνων. Η απουσία φυτικών ινών από τη διατροφή και η έλλειψη ενυδάτωσης, έχουν ως αποτέλεσμα τη αργή κινητικότητα του εντέρου και τον σχηματισμό σκληρών κοπράνων. Η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη φυτικών ινών για την αντιμετώπιση  της δυσκοιλιότητας σε παιδιά υπολογίζεται πάνω από 16 γραμμάρια, ενώ σε ενήλικες βρίσκεται στα 25 γραμμάρια (σε άνδρες ενδεχομένως οι τιμές να φτάνουν τα 38 γραμμάρια ημερησίως). Επίσης, συστήνεται η κατανάλωση ποικιλίας φυτικών ινών, δηλαδή φρούτων, λαχανικών, οσπρίων και δημητριακών ολικής αλέσεως. Τρόφιμα των οποίων η ευεργετική τους δράση έχει επιβεβαιωθεί αποτελούν τα δαμάσκηνα και το πίτουρο, σε αντίθεση με οποιαδήποτε λιπαρή τροφή η οποία πρέπει να αποφεύγεται για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων.

 

Και μην ξεχνάς:

“Η τροφή μπορεί να αποτελέσει το φάρμακο ή το πιο αργό δηλητήριο για τον οργανισμό σου” (Kolyviras quote).

 

Πηγές:

  • Κλινική διαιτολογία και διατροφή με στοιχεία παθολογίας / Αντώνιος Ζαμπέλας
  • BDA The Association of UK Dietitians: Constipation: Food Fact Sheet
  • National Health System (NHS): Constipation
  • Harvard Medical School, Harvard Health Publishing: Constipation and Impaction
  • S. Department of Agriculture and U.S. Department of Health and Human Services, Dietary Guidelines of Americans 2015-2020
  • Academy of Nutrition and Dietetics: Nutrition Tips for Relieving Constipation
  • PCRM’s Nutrition Guide for Clinicians: Constipation

 

Στέλιος Κολυβίρας -Τζιβανιώτης
Διαιτολόγος Διατροφολόγος MMedSci
Μετεκπαιδευθείς στην Ιατρική Σχολή Παν/μίου Αθηνών
tel: 2108980947, mob: 6945755221
Δημάρχου Αγγέλου Μεταξά 14, Γλυφάδα