Η δυσανεξία στη λακτόζη αποτελεί μια συχνά εμφανιζόμενη παθολογική κατάσταση, η οποία ελέγχεται και δεν χρήζει ιδιαίτερης θεραπείας. Πιο συγκεκριμένα, η δυσανεξία στη λακτόζη θεωρείται μια παθολογική κατάσταση κατά την οποία ο οργανισμός παρουσιάζει έλλειψη του ενζύμου λακτάση, το οποίο εντοπίζεται στο λεπτό έντερο. Αποτέλεσμα αυτού είναι η διάσπαση του δισακχαρίτη λακτάση σε μονοσακχαρίτες γαλακτόζη και γλυκόζη να μην συμβαίνει και, επομένως, να μην απορροφάται η λακτόζη από τον οργανισμό.

Η δυσανεξία στη λακτόζη είναι κατά κύριο λόγο κληρονομική, δηλαδή οφείλεται σε γενετικούς παράγοντες και δεν μπορεί να αναστραφεί ή να προληφθεί. Εντούτοις, εκτός από την κληρονομική αλακτασία διαγιγνώσκονται και η πρωτοπαθής ανεπάρκεια λακτάσης -που αφορά ελαφρά συμπτώματα της δυσανεξίας- ή η δευτεροπαθής ανεπάρκεια λακτάσης -παροδική κατάσταση έπειτα από νόσους όπως η γαστρεντερίτιδα. Σχεδόν το 70% του παγκόσμιου ενήλικου πληθυσμού εμφανίζει κάποιας μορφής δυσανεξία στη λακτόζη.

Η διάγνωση της ορισμένης πάθησης γίνεται με τη λήψη αναλυτικού ιστορικού του ασθενούς και μέσω της εξέτασης αναπνοής λακτόζης/υδρογόνου, με την οποία εντοπίζεται η ανεπάρκεια της λακτάσης στον οργανισμό.

Συμπτώματα

Τα κοινά συμπτώματα της δυσανεξίας στη λακτόζη είναι τα εξής:

  • Κοιλιακό άλγος
  • Διάρροια
  • Ναυτία
  • Φούσκωμα
  • Μετεωρισμός (ξεκινά περίπου 30 λεπτά έως 2 ώρες μετά την κατανάλωση τροφίμων που περιέχουν λακτόζη)

Η ένταση των συμπτωμάτων εξαρτάται από την προσλαμβανόμενη ποσότητα λακτόζης και από τη δυνατότητα του ασθενούς να την αφομοιώσει.

Διαιτητική αντιμετώπιση

Ο έλεγχος των συμπτωμάτων της δυσανεξίας στη λακτόζη είναι ιδιαιτέρως σημαντικός για την ποιότητα ζωής των ασθενών. Βασικός παράγοντας στην επίτευξη αυτού του στόχου είναι η κατάλληλη διατροφή και ενδεχομένως κάποιο βοηθητικό φαρμακευτικό σκεύασμα (τεχνητή μορφή λακτάσης).

Η δίαιτα ελεύθερης λακτόζης πρέπει, λοιπόν, να ακολουθείται αυστηρά, καθώς ακόμη και ίχνη λακτόζης στα γεύματα των ασθενών είναι ικανά να προκαλέσουν υποτροπή των συμπτωμάτων. Κύριο σημείο της είναι η απουσία γάλακτος και προϊόντων στα οποία εμπεριέχεται. Ωστόσο, ανάλογα με την αιτιολογία της υπάρχουν ορισμένες διαφοροποιήσεις.

  • Στην περίπτωση της κληρονομικής αλακτασίας φυσικά πρέπει να ακολουθείται ένα αυστηρό πλάνο και ο ασθενής να μην καταναλώνει γαλακτοκομικά προϊόντα ή ορισμένα συσκευασμένα τρόφιμα.
  • Στην περίπτωση της πρωτοπαθούς ανεπάρκειας λακτάσης, πρέπει να ελεγχθεί η ανεκτή προσλαμβανόμενη ποσότητα λακτόζης από τον ασθενή και να ακολουθείται μι δίαιτα φτωχή σε λακτόζη. Τα επιτρεπτά όρια συνήθως είναι 12-15gr λακτόζης ημερησίως. Οι συγκεκριμένοι ασθενείς ενδέχεται, επίσης, να καταναλώσουν γαλακτοκομικά προϊόντα που έχουν υποστεί ζύμωση (π.χ. γιαούρτι) χωρίς να εμφανίσουν κάποιο σύμπτωμα.
  • Στην περίπτωση της δευτεροπαθούς ανεπάρκειας λακτάσης, ο ασθενής θα χρειαστεί να αποφύγει τα γαλακτοκομικά προϊόντα μόνο για λίγες μέρες.

Ασφαλής θεωρείται, σε όλες τις προαναφερόμενες περιπτώσεις, η κατανάλωση ειδικών προϊόντων ελεύθερων λακτόζης (π.χ. γάλα αμυγδάλου, γιαούρτι ή τυρί χωρίς λακτόζη), τα οποία υπάρχουν σε φαρμακεία ή σε καταστήματα τροφίμων, τα οποία συστήνονται σε ασθενείς με δυσανεξία στη λακτόζη.

Επιπλέον, θα πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στις ετικέτες των τροφίμων, προκειμένου να αποφεύγονται τα τρόφιμα τα οποία περιέχουν λακτόζη, καθώς και ίχνη της ή συστατικά που την εμπεριέχουν (αλλά δεν αναγράφεται στη συσκευασία), όπως σκόνη ορού γάλακτος, πρωτεΐνη γάλακτος  κ.α.

 

 

Και μην ξεχνάς:

“Η τροφή μπορεί να αποτελέσει το φάρμακο ή το πιο αργό δηλητήριο για τον οργανισμό σου” (Kolyviras quote).

 

Πηγές:

  • Κλινική διαιτολογία και διατροφή με στοιχεία παθολογίας / Αντώνιος Ζαμπέλας
  • BDA The Association of UK Dietitians: Milk Allergy: Food Fact Sheet
  • Harvard Medical School, Harvard Health Publishing: Lactose Intolerance
  • FDA (U.S. Food and Drug Administration): Food Allergies and Food Labeling
  • National Health System (NHS): Lactose Intolerance
  • PCRM’s Nutrition Guide for Clinicians: Nutritional management of lactose intolerance: the importance of diet and food labelling
  • Academy of Nutrition and Dietetics: Lactose Intolerance

 

Στέλιος Κολυβίρας -Τζιβανιώτης
Διαιτολόγος Διατροφολόγος MMedSci
Μετεκπαιδευθείς στην Ιατρική Σχολή Παν/μίου Αθηνών
tel: 2108980947, mob: 6945755221
Δημάρχου Αγγέλου Μεταξά 14, Γλυφάδα