Γαστροπλαστική (sleeve gastrectomy/γαστρικό μανίκι)/ Γαστρικό μανίκι και διατροφή

Η γαστροπλαστική ή επιμήκης γαστρεκτομή ανήκει στην κατηγορία των χειρουργικών επεμβάσεων της βαριατρικής χειρουργικής.

Το ‘γαστρικό μανίκι’ εμφανίστηκε στις αρχές του 2000 ως εναλλακτική μέθοδος εκτέλεσης του γαστρικού δακτυλίου και τείνει -πλέον- να αποτελέσει την πρώτη κατ’ επιλογήν χειρουργική λύση στη νοσογόνο παχυσαρκία. Κατά τη συγκεκριμένη επέμβαση διαφοροποιείται λαπαροσκοπικά η δομή του γαστρεντερικού συστήματος, προκειμένου να επέλθει η γρήγορη και σίγουρη απώλεια βάρους.Αποτελεί μια επέμβαση παχυσαρκίας η οποία συμβάλλει άμεσα στη βελτίωση της υγείας του ατόμου (μειώνοντας δραστικά το σωματικό βάρος του), ενώ παράλληλα ενέχει και αρκετούς κινδύνους. Το άτομο θα πρέπει να αλλάξει οριστικά τον τρόπο ζωής του.

Ποιους αφορά;

Η επέμβαση δεν απευθύνεται σε όλους τους υπέρβαρους ή παχύσαρκους ανθρώπους. Θα πρέπει να πληρούνται συγκεκριμένα ιατρικά κριτήρια για μία επέμβαση παχυσαρκίας καθώς και να ακολουθηθεί εκτεταμένος κλινικοεργαστηριακός έλεγχος.

Η επιμήκης γαστρεκτομή εκτελείται σε άτομα τα οποία επιθυμούν να χάσουν το υπερβάλλον βάρος τους γρήγορα και να μειώσουν τον κίνδυνο πιθανών σοβαρών προβλημάτων υγείας που σχετίζονται με το βάρος, όπως η καρδιακή ανεπάρκεια, η  υψηλή αρτηριακή πίεση, η υψηλή χοληστερόλη, η υπνική άπνοια, ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, το εγκεφαλικό, ο καρκίνος κ.α.

Η επιμήκης γαστρεκτομή πραγματοποιείται κυρίως σε άτομα των οποίων:

  • ο δείκτης μάζας σώματος είναι 40 ή υψηλότερος (νοσογόνος παχυσαρκία) ή
  • ο δείκτης μάζας σώματος είναι 35 έως 39,9 (παχυσαρκία) και εμφανίζουν κάποιο σοβαρό πρόβλημα υγείας που σχετίζεται με το βάρος, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, η υψηλή αρτηριακή πίεση ή σοβαρή άπνοια ύπνου.

 

Κίνδυνοι και πιθανές επιπλοκές/συμπτώματα μετά την επέμβαση

Η γαστρεκτομή μανικιών ενέχει δυνητικούς κινδύνους για την υγεία, τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα. Οι βραχυπρόθεσμοι κίνδυνοι που σχετίζονται με τη γαστρεκτομή μανικιού περιλαμβάνουν την υπερβολική αιμορραγία, την επιμόλυνση τραύματος, τις παρενέργειες κατά την αναισθησία, τις θρομβώσεις στα πόδια ή τους πνεύμονες, τα αναπνευστικά προβλήματα, τη δυσκινησία στομάχου και τις διαρροές από το άκρο του στομάχου (από τη γραμμή συρραφής). Ο κίνδυνος θανάτου είναι πολύ σπάνιος (1 στους 200) και υπολογίζεται κατά τις πρώτες 30 μέρες μετά το χειρουργείο.

Οι μακροπρόθεσμοι κίνδυνοι και οι επιπλοκές της χειρουργικής γαστρεκτομής μπορεί να είναι η απόφραξη του γαστρεντερικού συστήματος, οι κήλες, η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, η υπογλυκαιμία, ο υποσιτισμός, ο εμετός, ακόμη και η χολολιθίαση.

Το σώμα του ασθενή αντιδρά στη γρήγορη απώλεια βάρους τους πρώτους τρεις έως έξι μήνες, επομένως ενδέχεται να αντιμετωπίσει κάποια συμπτώματα μετά τη γαστρεκτομή μανικιών, όπως π.χ πόνοι σε αρκετά σημεία του σώματος, αίσθημα κόπωσης, κρυάδες, ξηροδερμία, αραίωση μαλλιών – τριχόπτωση και έντονες αλλαγές διάθεσης – αμέσως μετά τη χειρουργική επέμβαση, εμφανίζεται μεγάλη απώλεια σωματικού βάρος πολύ γρήγορα. Η δραστική απώλεια βάρους οδηγεί σε ορμονολογικές διαταραχές κια αλλαγές στην παραγωγή ορμονών. Η αλλαγή των επιπέδων οιστρογόνων και τεστοστερόνης οδηγεί σε αλλαγές στη διάθεση (ιδιαίτερα τους πρώτους 2 μήνες μετά τη χειρουργική επέμβαση).

Το σωματικό βάρος που χάνεται εξαρτάται από την αλλαγή στις διατροφικές συνήθειες αλλά και ενός νέου υγιεινού τρόπου ζωής. Είναι πιθανό να χαθεί περίπου το 60% -ή και περισσότερο- του υπερβάλλοντος βάρους, εντός δύο ετών.

Διατροφή μετά την επέμβαση/μετεγχειρητικά

Σημαντικό ρόλο στη μετέπειτα πορεία του ασθενούς που υποβάλλεται σε μία βαριατρική επέμβαση διαδραματίζει η διατροφή.

Έπειτα από μερικούς μήνες, θα υπάρξει σταδιακή αύξηση της προσλαμβανόμενης τροφής. Ωστόσο, ο ασθενής πρέπει να αποκτήσει ένα υγιεινό και ισορροπημένο πλάνο διατροφής εσαεί, προκειμένου να πετύχει το στόχο του. Η σωστή διατροφή σε συνδυασμό με τη φυσική δραστηριότητα μειώνουν τον κίνδυνο επανάκτησης βάρους.

Με το νέο, μικρότερο στομάχι, είναι απολύτως σημαντικό το φαγητό που καταναλώνει ο ασθενής να είναι πυκνό σε θρεπτικά συστατικά. Οι περισσότεροι διαιτολόγοι συνιστούν τη συχνή κατανάλωση άπαχου κρέατος, λαχανικών και άλλων θρεπτικών τροφίμων.

Ύστερα από ένα μήνα διατροφικής προσαρμογής, οι ασθενείς με γαστρικό μανίκι µπορούν να καταναλώσουν σχεδόν κάθε είδους τροφή, της οποίας όμως η ποσότητα θα είναι εντυπωσιακά µικρή. Το στομάχι θα αυξήσει προοδευτικά τη χωρητικότητά του για να φθάσει σε ποσότητες φαγητού ισοδύναμες µε µία µικρή µερίδα εστιατορίου, 6 µήνες µετά την επέμβαση. Εκεί, η χωρητικότητα θα σταθεροποιηθεί και το στομάχι δε θα αποκτήσει ποτέ την παλιά του χωρητικότητα.

Η επαρκής πρόσληψη βιταμινών είναι ιδιαίτερα σημαντική έπειτα από την χειρουργική επέμβαση. Ενδεχομένως να χρειαστεί η χορήγηση πολυβιταμίνης με μέταλλα-ιχνοστοιχεία, σιδήρο, κιτρικό ασβέστιο, βιταμίνης Β12 και συμπληρωμάτων πρωτεΐνης.

Απαραίτητα θα είναι μια πολυβιταμίνη δύο φορές την ημέρα, ένα συμπλήρωμα ασβεστίου μία φορά την ημέρα και μια ένεση βιταμίνης Β12 μία φορά το μήνα για όλη τη ζωή.

Θα είναι συχνές οι ιατρικές εξετάσεις για την παρακολούθηση της υγείας του ασθενούς τους πρώτους μήνες μετά τη χειρουργική επέμβαση απώλειας βάρους. Μπορεί να χρειαστούν εργαστηριακές, αιματολογικές ή άλλες εξετάσεις.

 

Στέλιος Κολυβίρας -Τζιβανιώτης
Διαιτολόγος Διατροφολόγος MMedSci
Μετεκπαιδευθείς στην Ιατρική Σχολή Παν/μίου Αθηνών
tel: 2108980947, mob: 6945755221
Δημάρχου Αγγέλου Μεταξά 14, Γλυφάδα