Οι πρώτοι μήνες μετά τη γέννηση του βρέφους, είναι εξαιρετικά σημαντικοί τόσο για την υγεία του ίδιου του μωρού όσο και της μητέρας. Ο θηλασμός αδιαμφισβήτητα αποτελεί ένα μέσω θρέψης και προάσπισης της υγείας του βρέφους. Ταυτοχρόνως όμως, εξασφαλίζει την ομαλή μετάβαση από τη πλήρη σωματική επαφή που είχε ως έμβρυο στην σωματική του «ανεξαρτησία».

Το βρέφος μπορεί να τρέφεται μόνο με μητρικό γάλα για τους πρώτους 6 μήνες της ζωής του. Το γάλα της μητέρας περιέχει ακριβώς όσα θρεπτικά συστατικά χρειάζεται το βρέφος για τη σωστή ανάπτυξη του. Μερικά από αυτά τα συστατικά είναι: ένζυμα, αντιφλεγμονώδεις ουσίες, αντισώματα, αντιμικροβιακοί παράγοντες, απαραίτητα λιπαρά οξέα (για την ανάπτυξη του εγκεφάλου) και πρωτεΐνες (για την ανάπτυξη των ιστών). Επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει πως ο θηλασμός κατά την βρεφική ηλικία οδηγεί σε καλύτερη σωματική ανάπτυξη αλλά και διατήρηση υγιούς βάρους του παιδιού ακόμη και όταν γίνει ενήλικας. Επομένως τα οφέλη του θηλασμού δεν περιορίζονται για όσο διάστημα αυτός διαρκεί, αλλά μπορούν να διατηρηθούν ακόμη και όταν το παιδί ενηλικιωθεί.

Ο θηλασμός όμως, δεν είναι πάντα εύκολος για όλες τις νέες μητέρες και μερικές μπορεί να αντιμετωπίζουν προβλήματα. Ωστόσο, πριν αποφασίσετε να διακόψετε ή να περιορίσετε τον θηλασμό σιγουρευτείτε πως έχετε εξαντλήσει κάθε προσπάθεια και έχετε λάβει όλες τις απαραίτητες συμβουλές από τον γιατρό ή την μαία σας.

Η διατροφή της θηλάζουσας

Η διατροφή της μητέρες είναι εξαιρετικά σημαντική για την ποιότητα του γάλακτος αλλά και για την κάλυψη των δικών της αναγκών. Το σώμα θα δώσει προτεραιότητα στην παραγωγή ενός θρεπτικού γάλακτος ακόμη και εάν αυτό σημαίνει πως θα «στερήσει» θρεπτικά συστατικά από την μητέρα. Για τον λόγο αυτό η θηλάζουσα πρέπει ακολουθεί ένα πλάνο διατροφής που θα της επιτρέψει να παράγει ένα πλήρως θρεπτικά γάλα αλλά και να καλύψει ταυτόχρονα τις δικές της θρεπτικές ανάγκες.

Ένα επαρκές ημερήσιο διαιτολόγιο για μια θηλάζουσα περιλαμβάνει:

3-5 μερίδες γαλακτοκομικών (ή άλλων ασβεστούχων προϊόντων)

1-2 μερίδες τροφίμων πλούσια σε σίδηρο

2 μερίδες τροφίμων πλούσια σε βιταμίνη C (π.χ. πορτοκάλια, μανταρίνια, κεράσια, αχλάδια, πιπεριές)

3-5 μερίδες λαχανικών (κυρίως πράσινα φυλλώδη) και φρούτων

3 μερίδες πρωτεϊνούχων τροφίμων

3 ή περισσότερες μερίδες από τρόφιμα ολικής άλεσης

3 μερίδες καλών λιπαρών από τρόφιμα όπως ελαιόλαδο, ξηροί καρπούς, αβοκάντο, ελιές, λιναρόσπορος

8 ή περισσότερα ποτήρια νερού ή άλλων υγρών (π.χ. χυμούς)

Οι ουσίες που λαμβάνει η μητέρα μέσω της διατροφής περνούν στο γάλα που παράγει, και κατ’ επέκταση στο βρέφος. Αυτό σημαίνει πως η μητέρα πρέπει να προσέχει το ημερήσιο διαιτολόγιο της και να αποφεύγει τρόφιμα που μπορεί να περιέχουν ταξικές ουσίες. Για παράδειγμα αποφύγετε να τρώτε τα φρούτα και τα λαχανικά χωρίς να τα καθαρίζεται. Δυστυχώς έτσι πετάτε και κάποια θρεπτικά συστατικά που βρίσκονται στη φλούδα των φρούτων, αλλά εάν ακολουθείτε ένα ισορροπημένο διαιτολόγιο δεν θα αντιμετωπίσετε κάποιο πρόβλημα. Αποφύγετε επίσης την συχνή κατανάλωση (>1 φορά/15 ημέρες) θαλασσινών όπως στρείδια, μύδια, γυαλιστερές καθώς και ψάρια όπως ο τόνος και ο σολομός. Σε σημαντικό βαθμό πρέπει επίσης να περιορίζεται και η κατανάλωση καφέ και αλκοολούχων ποτών.

Κατανάλωση υγρών

Το γάλα είναι κατά βάση είναι υγρό τρόφιμο και αποτελείται ως επί το πλείστων από νερό. Η μητέρα πρέπει να φροντίζει να διατηρεί την ενυδάτωση της καθ’ όλη την διάρκεια της μέρας. Η συχνή κατανάλωση νερού και υγρών, περίπου 2 λίτρα συνολικά την ημέρα, βοηθάει σημαντικά στην επαρκή παραγωγή γάλακτος.

Απώλεια βάρους κατά την διάρκεια του θηλασμού

Η διαδικασία παραγωγής γάλακτος θέτει το σώμα της μητέρας σε υψηλές θρεπτικές απαιτήσεις. Αυτό σημαίνει πως η μητέρα πρέπει να εξασφαλίσει ένα ελάχιστο επίπεδο πρόσληψης θρεπτικών συστατικών, ώστε αυτά να βρίσκονται στο γάλα και να μεταφερθούν στο βρέφος. Η ημερήσια ενεργειακή δαπάνη για παραγωγή μητρικού γάλακτος είναι περίπου 500 θερμίδες. Αυτή η επιπλέον καύση θερμίδων διευκολύνει την απώλεια βάρους σε υπέρβαρες και παχύσαρκες μητέρες αλλά και σε εκείνες που επιθυμούν να επιστρέψουν γρήγορα στα αρχικό τους βάρος. Ωστόσο, η απώλεια βάρους κατά τη διάρκεια του θηλασμού είναι μια περίπλοκη διαδικασία καθώς ο θερμιδικός περιορισμός μπορεί να οδηγήσει σε θρεπτικές ανεπάρκειες. Οι γυναίκες λοιπόν που θέλουν να χάσουν βάρος αμέσως μετά το τοκετό θα πρέπει να παρακολουθούνται από Διαιτολόγο-Διατροφολόγο.

 

Στέλιος Κολυβίρας -Τζιβανιώτης
Διαιτολόγος Διατροφολόγος MMedSci
Μετεκπαιδευθείς στην Ιατρική Σχολή Παν/μίου Αθηνών
tel: 2108980947, mob: 6945755221
Δημάρχου Αγγέλου Μεταξά 14, Γλυφάδα