Η νεφρολιθίαση είναι μια νόσος κατά την οποία σχηματίζονται πέτρες στα νεφρά. Πολλές φορές και ανάλογα το μέγεθος των λίθων που σχηματίζονται, η νόσος αυτή μπορεί να είναι αρκετά επώδυνη για τον ασθενή, ενώ παράλληλα μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την υγεία των νεφρών του. Η γνώση και η κατανόηση βασικών πρακτικών προστασίας από τον σχηματισμό λίθων μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.

Πως σχηματίζονται οι πέτρες στα νεφρά;

Οι πέτρες που σχηματίζονται στους νεφρούς  ουσιαστικά αποτελούν μάζες κρυστάλλων οι οποίες συσσωρεύονται, μεγαλώνουν και δημιουργούν τις πέτρες. Η δημιουργία τους συμβαίνει όταν συστατικά όπως το ασβέστιο συνδέονται με άλλες ουσίες όπως τα οξαλικά ή το φώσφορο και στερεοποιούνται. Το κατά πόσο τα ούρα είναι αραιά ή συμπυκνωμένα παίζει επίσης σημαντικό ρόλο στο σχηματισμό λίθων, καθώς στα συμπυκνωμένα ούρα είναι πιο εύκολο να συσσωρευτούν και να συνδεθούν μεταξύ τους οι διάφορες ουσίες. Οι πέτρες στους νεφρούς μπορεί να προκαλέσουν οξύ πόνο όταν βρουν δίοδο προς αποβολή από την ουρική οδό, ενώ σε μερικές περιπτώσεις μπορούν να προκαλέσουν και την απόφραξη της.

Η διατροφή ως μέτρο πρόληψης στον σχηματισμό νεφρολίθων

Η διατροφή μπορεί να είναι αρκετά αποτελεσματική στη προστασία από το σχηματισμό λίθων στα νεφρά. Για όσους εμφανίζουν τη τάση σχηματισμού λίθων στους νεφρούς, συστήνονται οι παρακάτω αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες:

Μείωση κατανάλωσης άλατος

Το νάτριο αποτελεί ένα βασικό ιχνοστοιχείο το οποίο ενώνεται με άλλα, όπως π.χ το ασβέστιο, ευνοώντας έτσι τη δημιουργία κρυστάλλων που θα οδηγήσουν με τη σειρά τους στο σχηματισμό λίθων. Επομένως, η μείωση της κατανάλωσης άλατος θα μειώσει ταυτόχρονα τα επίπεδα νατρίου στα ούρα.

Μείωση ημερήσιας πρόσληψης πρωτεΐνης

Η μείωση της κατανάλωσης πρωτεΐνης, κυρίως από ζωικές πηγές, μπορεί να μειώσει το σχηματισμό νεφρολίθων. Ωστόσο, η πρωτεΐνη αποτελεί σημαντικό συστατικό της ημερήσιας διατροφής και δεν πρέπει να αποφεύγεται τελείως. Μια καλή πρακτική είναι η αντικατάσταση ζωικής προέλευσης πρωτεϊνών με φυτικής προέλευσης.

Αύξηση κατανάλωσης καλίου

Επιδημιολογικές μελέτες έχουν δείξει πως η χαμηλή πρόσληψη καλίου σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης λίθων στα νεφρά. Ο λόγος που συμβαίνει αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η χαμηλή πρόσληψη καλίου αυξάνει την απέκκριση ασβεστίου στα ούρα και κατά συνέπεια αυξάνει την πιθανότητα σχηματισμού κρυστάλλων ασβεστίου. Περισσότερες πληροφορίες για τον ρόλο του καλίου στην υγεία, καθώς και τρόφιμα πλούσια σε κάλιο μπορείτε να δείτε εδώ.

Αύξηση πρόσληψης κιτρικού οξέος.

Το κιτρικό οξύ των ούρων δεσμεύοντας το ασβέστιο των ούρων αποτελεί τον κύριο αναστολέα του σχηματισμού νεφρολίθων. Το κιτρικό οξύ δρα ανασταλτικά στη διαδικασία κρυσταλλοποίησης και ανάπτυξης ουρολίθων.

Τρόφιμα πλούσια σε κιτρικό οξύ είναι: το λεμόνι, τα πορτοκάλια και τα γκρέιπφρουτ.

Αύξηση κατανάλωσης υγρών.

Η κατανάλωση αρκετών υγρών μέσα στην ημέρα αποτελεί σημαντικό μέτρο πρόληψης για το σχηματισμό λίθων. Τα πολλά υγρά διατηρούν ενεργή τη λειτουργία των νεφρών, την αραίωση των ούρων και βοηθούν στην συνεχή αποβολή παραπροϊόντων του οργανισμού μέσω της διούρησης. Η επαρκής πρόσληψη υγρών αντιστοιχεί σε 10-12 ποτήρια νερό την ημέρα. Επιπλέον, προσπαθήστε να πίνεται 1 ποτήρι νερό πριν κοιμηθείτε, ενώ αν ξυπνάτε κατά τη διάρκεια της νύχτας καταναλώστε άλλο ένα ποτήρι νερό.

Ωστόσο, μερικοί τύποι νεφρολίθων μπορεί να μην αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά μέσω της διατροφής. Σε αυτές τις περιπτώσεις πρέπει να συμβουλευτείτε το θεράποντα ιατρό σας.

 

Στέλιος Ι. Κολυβίρας – Τζιβανιώτης
Διαιτολόγος Διατροφολόγος MMedSci
Μετεκπαιδευθείς στην Ιατρική Σχολή Παν/μίου Αθηνών

tel: 2108980947, mob: 6945755221