Λίγο ή πολύ όλοι μας έχουμε ακούσει για την αρνητική επίδραση της ζάχαρης στην υγεία αλλά και στη διατήρηση του βάρους. Η αλήθεια είναι πως μέχρι σήμερα υπάρχουν αρκετές επιστημονικές μελέτες οι οποίες  έχουν δείξει θετικά οφέλη για την υγεία όταν περιορίζεται η ημερήσια πρόσληψη ζάχαρης. Τα οφέλη αυτά εντοπίζονται κυρίως στην διαδικασία μεταβολισμού της γλυκόζης, και αυτό διότι η ζάχαρη αποτελεί μια πολύ απλή μορφή υδατάνθρακα. Αυτό σημαίνει πως πέπτεται και απορροφάται ταχέως προκαλώντας γρήγορη αύξηση των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα αλλά και της ινσουλίνης, την ορμόνη δηλαδή που μεταβολίζει την γλυκόζη. Οι «απότομες» αυξήσεις στην συγκέντρωση της γλυκόζης στο αίμα για μεγάλα χρονικά διαστήματα, και οι συνοδές ορμονικές αποκρίσεις, μπορούν να προκαλέσουν διαταραχές στον μεταβολισμό της γλυκόζης. Γι’αυτό το λόγο, συστήνεται μεγάλη προσοχή στην κατανάλωση ζάχαρης ειδικά από άτομα που παρουσιάζουν προ-διαβήτη, σακχαρώδη διαβήτη, ή γυναίκες με σακχαρώδη διαβήτη κύησης. Εντούτοις, πολλές φορές όσοι προσπαθούν να «κόψουν» την ζάχαρη χρησιμοποιούν εκφράσεις όπως «τρώω μόνο καστανή/μαύρη ζάχαρη» ή «βάζω λίγο μέλι που είναι φυσικό».

Μπορεί να εκπλαγείτε, αλλά η καστανή ζάχαρη είναι διατροφικά παρόμοια με την λευκή, και το μέλι προκαλεί παρόμοιες μεταβολικές αποκρίσεις στον οργανισμό μας όπως η ζάχαρη. Αυτό συμβαίνει διότι τόσο η καστανή ζάχαρη όσο και το μέλι αποτελούν επίσης απλές μορφές υδατάνθρακα και κατά συνέπεια αυξάνουν άμεσα τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα.

Ζάχαρη – Μέλι:  Απαγορεύεται η κατανάλωση τους;

Η αλήθεια είναι πως μπορούμε να καταναλώσουμε οποιαδήποτε μορφή  ζάχαρης ή μελιού, αρκεί η ποσότητα της να είναι αρκετά περιορισμένη και να μην θέτει σε κίνδυνο την υγεία μας ή να εμποδίζει την απώλεια του σωματικού μας βάρους. Για παράδειγμα εάν ο μόνος τρόπος για να απολαύσουμε τον καφέ ή το τσάι μας είναι  η προσθήκη  λίγης ζάχαρης, τότε μπορείτε να τα καταναλώσετε αρκεί να μην υπερβαίνει το ένα κουταλάκι του γλυκού (1 κ.γ) συνολικά μέσα στη μέρα. Εάν η κατανάλωση τους είναι περισσότερες φορές την ημέρα, τότε ίσως μια καλή εναλλακτική είναι τα γλυκαντικά τα οποία κυκλοφορούν σε μεγάλη ποικιλία στο εμπόριο και σίγουρα θα βρείτε κάποιο που να σας καλύπτει γευστικά.

Θερμίδες

1 κ.γ.* λευκή ζάχαρη (5 γραμμάρια)= 19 θερμίδες

1 κ.γ. καστανή ζάχαρη (5 γραμμάρια)= 21 θερμίδες

1 κ.γ. μέλι (14 γραμμάρια)= 43 θερμίδες

*κ.γ.= κουταλάκι του γλυκού

Τι ισχύει για την μελάσα ή τη φρουκτόζη;

Τόσο η μελάσα, όσο και η φρουκτόζη (είτε ως σιρόπι είτε ως σκόνη) λειτουργούν και μεταβολίζονται με παρόμοιο τρόπο όπως η ζάχαρη και μπορούν εξίσου να ανεβάσουν τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα «απότομα». Συγκεκριμένα, η μελάσα αποτελείται από 75% ζάχαρη, ενώ η φρουκτόζη αποτελεί το ένα από τα δύο σάκχαρα που συνθέτουν την κοινή κρυσταλλική ζάχαρη, κάτι που σημαίνει πως είναι ακόμη πιο απλής μορφής υδατάνθρακας από την ίδια τη ζάχαρη.

Θερμίδες:

1 κ.γ. μελάσα (17 γραμμάρια)= 47 θερμίδες

1 κ.γ. σκόνη φρουκτόζης (4 γραμμάρια)= 15 θερμίδες

Γίνεται λοιπόν αντιληπτό πως η κατανάλωση ζάχαρης πρέπει να περιορίζεται, ωστόσο προσοχή πρέπει να δίνεται και σε άλλες πηγές που περιέχουν ζάχαρη ή επιδρούν με παρόμοιο τρόπο στον μεταβολισμό όπως η ζάχαρη. Επειδή πολλά κοινά τρόφιμα, ειδικά αυτά που έχουν υποβληθεί σε κάποιο βαθμό κατεργασίας (πολλές φορές ακόμη και το απλό ψωμί ή το κουλούρι) περιέχουν ζάχαρη, συστήνεται η αποφυγή της πρόσθετης πρόσληψης της.

 

Στέλιος Ι. Κολυβίρας – Τζιβανιώτης
Διαιτολόγος Διατροφολόγος MMedSci
Μετεκπαιδευθείς στην Ιατρική Σχολή Παν/μίου Αθηνών

tel: 2108980947, mob: 6945755221