Η ουρική νόσος αποτελεί ένα είδος αρθρίτιδας (ουρική αρθρίτιδα) η οποία συμβαίνει όταν το ουρικό οξύ βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα στον οργανισμό. Όταν το ουρικό οξύ ξεπερνά τα φυσιολογικά όρια (3,5 έως 6,8 ή 7,2 αναλογως το εργαστήριο) για παρατεταμένα χρονικά διαστήματα τότε σχηματίζονται στον οργανισμό κρύσταλλοι ουρικού οξέος οι οποίοι εναποτίθενται στις αρθρώσεις και στους μαλακούς ιστούς. Η συσσώρευση κρυστάλλων ουρικού οξέος στις αρθρώσεις συνήθως προκαλεί ουρική αρθρίτιδα η οποία στην οξεία φάση χαρακτηρίζεται από φλεγμονή, πόνο και οίδημα. Οι κρύσταλλοι ουρικού οξέος μπορούν επίσης να προκαλέσουν νεφρολιθίαση και καρδιαγγειακά προβλήματα. Η ουρική νόσος, και τα συνοδά συμπτώματα, μπορεί να είναι πολύ οδυνηρή για τον ασθενή και συνήθως αντιμετωπίζεται με τη λήψη φαρμάκων, τα οποία στοχεύουν στη διατήρηση χαμηλών επιπέδων ουρικού οξέος στο αίμα και στην μείωση των επεισοδίων της οξείας φάσης της νόσου. Η φαρμακευτική αγωγή αποτελεί την σημαντικότερη μέθοδο αντιμετώπισης αυτής τη πάθησης. Ωστόσο, η διατροφή παίζει σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση των επιπέδων του ουρικού οξέος στο αίμα αλλά και στην μείωση των επεισοδίων κρίσης οξείας ουρικής αρθρίτιδας.

Η ουρική νόσος συχνά συνυπάρχει με άλλες παθολογικές καταστάσεις όπως:
-Υπερβάλλον βάρος και παχυσαρκία
-Υψηλή αρτηριακή πίεση
-Υψηλά επίπεδα χοληστερόλης
-Διαβήτης τύπου ΙΙ
-Καρδιαγγειακή νόσος
-Χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Η σωστή ρύθμιση των παραπάνω καταστάσεων θα βοηθήσει παράλληλα και την ρύθμιση του ουρικού οξέος στο αίμα, ειδικά όταν συνοδεύονται από αλλαγές στην διατροφή και στον καθημερινό τρόπο ζωής.

Ο ρόλος του της διατροφής και του βάρους
Σε ασθενείς με ουρική νόσο συστήνεται να ακολουθούν διατροφή χαμηλή σε πουρίνες (είδος πρωτεϊνών). Οι ουσίες αυτές βρίσκονται σε αρκετά τρόφιμα και όταν καταναλώνονται μετατρέπονται ενδογενώς σε ουρικό οξύ. Επομένως μια διατροφή που περιλαμβάνει τρόφιμα υψηλής περιεκτικότητας σε πουρίνες θα επιβαρύνει το σώμα με πρόσθετες ποσότητες ουρικού οξέος.
Από την άλλη πλευρά, το βάρος μπορεί επίσης να επηρεάσει τα επίπεδα ουρικού οξέος στο αίμα. Έρευνες έχουν δείξει πως η απώλεια βάρους συχνά βελτιώνει τα επίπεδα ουρικού οξέος, μειώνοντας ταυτοχρόνως τα επεισόδια οξείας ουρικής αρθρίτιδας. Το μειωμένο βάρος μπορεί επίσης να μειώσει την ένταση του stress που δέχονται οι αρθρώσεις των κάτω άκρων, οι οποίες συνήθως είναι ήδη επιβαρυμένες από την εναπόθεση σε αυτές κρυστάλλων ουρικού οξέος.

Τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε πουρίνες που πρέπει να αποφεύγονται:
-Εντόσθια
-Κυνήγι (φασιανός, κουνέλι)
-Λιπαρά ψάρια (ρέγγα, σκουμπρί, αντζούγιες, σαρδέλες)
-Θαλασσινά (μύδια, καβούρια, γαρίδες, στρείδια, χαβιάρι)
-Μπίρα

Ο ρόλος του νερού
Μια από τις πιθανές αιτίες πρόκλησης αυξημένων επιπέδων ουρικού οξέος στο αίμα είναι η ανεπαρκής απέκκριση του από τους νεφρούς. Για τον λόγο αυτό, συστήνεται επαρκής ημερήσια πρόσληψη υγρών και νερού ώστε να υποβοηθείται η διαδικασία αποβολής του ουρικού οξέος μέσω της διούρησης. Η κατανάλωση 8 – 12 ποτηριών νερού την ημέρα (περίπου 2-3 λίτρα) θα πρέπει να αποτελεί στόχο για άτομα με ουρική νόσο. Άτομα με μεγάλη επιφάνεια σώματος, είτε λόγω ύψους είτε λόγω βάρους, θα πρέπει να στοχεύουν στο ανώτερο όριο αυτού του εύρους.

Συνοψίζοντας, η διατήρηση μιας ισορροπημένης διατροφής χαμηλή σε πουρίνες σε συνδυασμό με έναν υγιεινό τρόπο ζωής που θα περιλαμβάνει άσκηση και μειωμένη κατανάλωση αλκοόλ μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά την πορεία της νόσου. Φυσικά, οι αλλαγές αυτές πρέπει να συνοδεύονται με σωστή τήρηση της προτεινόμενης φαρμακευτική αγωγή που γίνεται από τον θεράποντα ιατρό.

Στέλιος Ι. Κολυβίρας – Τζιβανιώτης
Διαιτολόγος Διατροφολόγος MMedSci
Μετεκπαιδευθείς στην Ιατρική Σχολή Παν/μίου Αθηνών

tel: 2108980947, mob: 6945755221