H υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή είναι το κλειδί για την εύρυθμη υγεία του ανθρώπινου οργανισμού. Δυστυχώς, ο σύγχρονος τρόπος ζωής δεν επιτρέπει σε μεγάλο μέρος του πληθυσμού να ακολουθεί ένα υγιεινό διατροφικό πλάνο, αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να δημιουργούνται ανεπάρκειες σε βασικά θρεπτικά συστατικά. Συχνά όμως ακούμε για νέες πολυβιταμίνες και συμπληρώματα διατροφής που κάνουν την εμφάνιση τους στην αγορά, και πολλές φορές μας κάνουν να αναρωτιόμασε αν η διατροφή μας επαρκεί.

Η καθημερινή λήψη μεμονωμένων συμπληρωμάτων με μέταλλα, βιταμίνες ή πολυβιταμινούχα που διατίθενται στα ράφια του σουπερμάρκετ και στα φαρμακεία μπορεί να παρασύρουν το κοινό. Ωστόσο, σύμφωνα με τις διαιτητικές συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ο καλύτερος τρόπος για να καλύψουμε τις διατροφικές μας ανάγκες είναι η διατροφή. Ο ανθρώπινος οργανισμός μέσω ενός υγιεινού διατροφικού πλάνου όπου θα περιλαμβάνει τρόφιμα πλούσια σε θρεπτικά συστατικά τα οποία περιέχουν όλες τις απαραίτητες βιταμίνες, μέταλλα, εδώδιμες ίνες και άλλα θρεπτικά συστατικά όπου έχουν ευεργετικές επιδράσεις στην υγεία του ατόμου. Σίγουρα υπάρχουν περίοδοι στη ζωή μας όπου η διατροφή μας χρειάζεται κάποια ενίσχυση μέσω συμπληρωμάτων όμως η υπερβολική κατανάλωση ορισμένων βιταμινών και μετάλλων μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα υγείας ενώ  δεν πρέπει να γίνεται υπέρβαση των συνιστώμενων ημερήσιων προσλήψεων.

Ποιοι χρειάζονται συμπληρώματα διατροφής;

Αδιαμφισβήτητα ο ιδανικός τρόπος για να διατηρούμαστε υγιείς είναι μια ισορροπημένη διατροφή που περιλαμβάνει ποικιλία θρεπτικών συστατικών από όλες τις διατροφικές ομάδες. Τα συμπληρώματα διατροφής και οι εμπλουτισμένες τροφές αποτελούν συχνά επιλογή ατόμων που αδυνατούν να λάβουν την συνιστώμενη δοσολογία θρεπτικών συστατικών. Τα άτομα της τρίτης ηλικίας, οι έγκυες, οι γυναίκες κατά την εμμηνόπαυση και άτομα με χρόνιες παθήσεις αποτελούν ιδιαίτερες ομάδες του πληθυσμού που χρειάζονται συμπληρώματα διατροφής για να καλύψουν τις διατροφικές τους ανάγκες. Τα άτομα που καταναλώνουν λιγότερες από 1600 θερμίδες ημερησίως εξαιτίας της μειωμένης όρεξης ή έχουν πρόβληματα σίτισης εξαιτίας της χρήσης αλκοόλ ή ναρκωτικών είναι επιβεβλημένο να συμβουλευτούν τον γιατρό ή τον διαιτολόγο τους για να διαπιστώσουν αν χρειάζονται κάποιο συμπλήρωμα διατροφής. Πολλά άτομα έχουν περιορισμένες διατροφικές επιλογές λόγω δυσανεξίας, αλλεργίας, ιατρικών καταστάσεων ή επειδή ακολουθούν μία φυτοφαγική δίαιτα, για παράδειγμα τα τρόφιμα ζωϊκής προέλευσης αποτελούν κύρια πηγή βιταμίνης Β12, γι’αυτό άτομα τα οποία ακολουθούν αυστηρές φυτοφαγικές δίαιτες είναι αναγκαίο να λαμβάνουν εμπλουτισμένα τρόφιμα ή συμπληρώματα.

Οι έγκυες γυναίκες είναι αναγκαίο να λαμβάνουν φυλλικό οξύ από εμπλουτισμένα τρόφιμα (δημητριακά και άλλα σιτηρά) και συμπληρώματα διατροφής καθώς συμβάλλουν στη μείωση του κινδύνου από διαμαρτίες του νευρικού σωλήνα έτσι το φυλλικό οξύ καθίσταται ιδιαίτερα σημαντικό θρεπτικό συστατικό κατά τη διάρκεια αυτών των περιόδων. Αν οι εργαστηριακές εξετάσεις υποδεικνύουν ότι τα επίπεδα σιδήρου είναι μειωμένα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, τότε ο γιατρός θα σας συστήσει ένα συμπλήρωμα διατροφής. Επίσης έκδηλη ανησυχία υπάρχει σχετικά με τη βιταμίνη D σε βρέφη, παιδιά και νεαρούς ενήλικες. Τα βρέφη που θηλάζουν και τα παιδιά καταναλώνουν λιγότερη ποσότητα βιταμίνης D από τη συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη και πιθανόν να χρειάζονται συμπλήρωματα της συγκεκριμένης βιταμίνης ενώ οι έφηβες χρειάζονται συμπληρώματα σίδηρου. Από την άλλη όψη του νομίσματος, οι άνθρωποι με την πάροδο του χρόνου είναι πιο δύσκολο να λαμβάνουν βιταμίνη Β12 και D. Η λήψη συμπληρώματος Β12 είτε από εμπλουτισμένα τρόφιμα είτε συμπληρώματα μεμονωμένων θρεπτικών συστατικών ή συμπληρώματα πολυβιταμινούχα βοηθούν σημαντικά στην αύξηση της Β12 στο αίμα. Αν λαμβάνετε συμπλήρωμα ασβεστίου ή ενός πολυβιταμινούχου/μετάλλου πρέπει να επιλέξετε και συμπλήρωμα βιταμίνης D.

Τέλος τα άτομα που λαμβάνουν συγκεκριμένα φάρμακα λόγω προβλημάτων υγείας ο οργανισμός τους δεν μπορεί να αξιοποιήσει επαρκώς τα θρεπτικά συστατικά που λαμβάνουν μέσω της διατροφής.  Ο γιατρός σας μπορεί να σας συμβουλεύσει ποιες εξετάσεις πρέπει να πραγματοποιηθούν προκειμένου να καθοριστεί αν πρέπει να λάβετε κάποιο συμπλήρωμα διατροφής όπου θα έχει όφελος στην υγεία σας. Τα αποτελέσματα δείχνουν αν είναι χαμηλά τα επίπεδα των θρεπτικών συστατικών ή αν είναι στα βέλτιστα επίπεδα. Ένας διαιτολόγος διατροφολόγος μπορεί να βοηθήσει στην αξιολόγηση των  τροφίμων που καταναλώνει ο πάσχων και συστήνει τις κατάλληλες οδηγίες για να καλύψεις τις διατροφικές του ανάγκες.

Όταν λαμβάνουμε κάποιο ή κάποια θρεπτικά συστατικά συγκεντρωμένα σε ένα χάπι, δεν είναι το ίδιο με το να τα λαμβάνουμε από τις τροφές. Συμβουλευτείτε το γιατρό σας ή το διαιτολόγο σας πριν λάβετε ένα συμπλήρωμα διατροφής.

Στέλιος Ι. Κολυβίρας – Τζιβανιώτης
Διαιτολόγος Διατροφολόγος MMedSci
Μετεκπαιδευθείς στην Ιατρική Σχολή Παν/μίου Αθηνών