Για πολλούς ανθρώπους η υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή δεν αποτελεί πρόβλημα. Ωστόσο για κάποια άτομα η υπερβολική προσήλωση στην υγιεινή διατροφή οδηγεί στην εμμονή. Όταν κάποιος με υπερβολική σχολαστικότητα αποκλείει σταδιακά από τη διατροφή του τροφές που θεωρεί ανθυγιεινές, σταματάει να καταναλώνει τρόφιμα που απολάμβανε άλλοτε, δεν μπορεί να καταναλώσει γεύματα που δεν έχει προετοιμάσει ο ίδιος ή φτάνει στο σημείο να απορρίπτει αναγκαίες για τον οργανισμό τροφές τότε το άτομο πάσχει από ένα διαταραγμένο πρότυπο διατροφής που ονομάζεται ορθορεξία.

Τι είναι Ορθορεξία;

Ορθορεξία θα μπορούσε να χαρακτηριστεί η «ανθυγιεινή» εμμονή με την κατανάλωση υγιεινών τροφίμων, ορίστηκε ως διατροφική διαταραχή την δεκαετία του 90 ενώ οι επιστήμονες αναφέρουν ότι αναδύεται σε σύγχρονη διατροφική διαταραχή εξαιτίας της υπερβολική προβολής προϊόντων στην αγορά ως υγιεινά και οργανικά αλλά και επειδή τα μέσα μαζικής ενημέρωσης δίνουν συχνά αντικρουόμενες διατροφικές συμβουλές. Όπως η νευρική ανορεξία έτσι και η ορθορεξία έχει τις ρίζες της στον περιορισμό της τροφής. Σε αντίθεση με την ανορεξία όσοι πάσχουν από ορθορεξία εστιάζουν σην ποιότητα του φαγητού και όχι στις θερμίδες ή την ποσότητα του φαγητού.

Σύμφωνα με τον Αμερικανική οργάνωση Διατροφικών διαταραχών (National Eating Disorders Association) οι προειδοποιητικές ενδείξεις της ορθορεξίας περιλαμβάνουν εμμονικό έλεγχο στις ετικέτες των τροφίμων ειδικά στα συστατικά, αποκλεισμό μιας μεγάλης διατροφικής ομάδας, υψηλά επίπεδα άγχους όταν το άτομο δεν έχει διαθέσιμες υγιεινές τροφές και εμμονική παρακολούθηση άρθρων και blog που σχετίζονται με τον υγιεινό τρόπο ζωής. Τα άτομα με ορθορεξία τυπικά αποκλείουν από την διατροφής τους τις επεξεργασμένες τροφές, τα πρόσθετα σάκχαρα, την γλουτένη και άλλες ολόκληρες διατροφικές ομάδες. Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις η ορθορεξία εξαιτίας της έλλειψης θρεπτικών συστατικών μπορεί να οδηγήσει σε υποσιτισμό.

Κοινωνική απομόνωση

Δυστυχώς πολλές φορές τα άτομα που πάσχουν από ορθορεξία αποφεύγουν τις κοινωνικές συναναστροφές και τις εξόδους για φαγητό καθώς τους κυριεύει ο φόβος της απώλειας του ελέγχου από το διατροφικό τους πρόγραμμα με συνέπεια το αίσθημα ενοχής. Καταναλώνοντας τροφές που δεν θεωρούν υγιεινές ή δεν έχουν προετοιμάσει οι ίδιοι τους προκαλεί νευρικότητα και άγχος. Το άτομο λοιπόν που υποφέρει από ορθορεξία δεν απολαμβάνει το φαγητό με τον ίδιο τρόπο με κάποιον που έχει υγιή σχέση με το φαγητό. Κύριο χαρακτηριστικό γνώρισμα του πάσχοντος είναι η αίσθηση ελέγχου πάνω στην διατροφή που αναπτύσσει ένα αίσθημα υπεροχής  και ικανοποίησης.

Θεραπεία

Η ορθορεξία αποτελεί ένα διαταραγμένο πρότυπο διατροφής με σοβαρές ψυχικές και σωματικές συνέπειες στην υγεία. Τα άτομα που πάσχουν χρειάζονται επαγγελματική βοήθεια μέσω ψυχοθεραπευτικής και διατροφικής παρέμβασης. Τα άτομα με ορθορεξία συχνά φαίνεται να μην έχουν κατανοήσει ορθά την έννοια της υγιεινής και ισορροπημένης διατροφής. Γι’αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό να λαμβάνουν τη σωστή καθοδήγηση από έναν κλινικό Διαιτολόγο-Διατροφολόγο όπου θα τους ενημερώσει και θα τους εκπαιδεύσει να ακολουθήσουν έναν υγιεινό τρόπο ζωής, χωρίς να περιορίζουν την κοινωνική τους ζωή και να τους βοηθήσει ουσιαστικά να αποκτήσουν μια υγιεινή σχέση με το φαγητό.

 

Στέλιος Ι. Κολυβίρας – Τζιβανιώτης
Διαιτολόγος Διατροφολόγος MMedSci
Μετεκπαιδευθείς στην Ιατρική Σχολή Παν/μίου Αθηνών