Τα αντιοξειδωτικά συμβάλλουν σημαντικά στην καταπολέμηση και την εξουδετέρωση των ελευθέρων ριζών εμποδίζοντας ή επιβραδύνοντας την εμφάνιση τους.
Οι ελεύθερες ρίζες καταστρέφουν τα κύτταρα, συντελούν στις φυσικές διαδικασίες όπως η γήρανση, καθώς και στην εκδήλωση χρόνιων βλαβών και νοσημάτων όπως οι καρδιοπάθειες και διάφορες μορφές καρκίνου.

Αντιοξειδωτικά όπως η βιταμίνη C , η βιταμίνη Ε και τα καροτενοειδή που περιέχουν βήτα-καροτένιο, λυκοπένιο και λουτείνη προστατεύουν τα υγιή κύτταρα από βλάβες που προκαλούν οι ελεύθερες ρίζες.

Καροτενοειδή

Ανάμεσα στα 600 και παραπάνω καροτενοειδή που βρίσκονται στα τρόφιμα, το βήτα-καροτένιο, το λυκοπένιο, και η λουτείνη παίζουν καθοριστικό ρόλο καθώς εξουδετερώνουν τις ελεύθερες ρίζες οι οποίες προκαλούν βλάβες στα κύτταρά μας. Οι τροφές που είναι πλούσιες σε καροτενοειδή συμβάλλουν στην πρόληψη διαφόρων μορφών καρκίνου ενώ μειώνουν τον κίνδυνο για εκφυλισμό της ωχράς κηλίδας. Τα καροτενοειδή είναι μια ομάδα φυσικών χρωστικών όπου προσδίδουν στα τρόφιμα συνήθως κόκκινο, πορτοκαλί ή κίτρινο χρώμα και εντοπίζονται σε τροφές όπως τα πράσινα σκούρα φυλλώδη λαχανικά, τις ντομάτες, τα καρότα, το σπανάκι, τα λαχανάκια Βρυξελλών, τις γλυκοπατάτες, την κολοκύθα και το μπρόκολο.

Βιταμίνη Ε

Σύμφωνα με έρευνες η βιταμίνη Ε μπορεί να δράσει ευεργετικά στην ενίσχυση της υγείας καθώς έχει άκρως αντιοξειδωτικές ιδιότητες. Προστατεύει τον οργανισμό για να μην υποστούν βλάβη τα κύτταρα, συμβάλλει αποτελεσματικά στην πρόληψη εμφάνισης καρκίνου, καρδιαγγειακών νοσημάτων και καταρράκτη. Η βιταμίνη Ε σε συνδυασμό με άλλα αντιοξειδωτικά όπως η βιταμίνη C προστατεύουν από χρόνιες εκφυλιστικές ασθένειες. Ο καλύτερος τρόπος για να πάρετε την ημερήσια συνιστώμενη ποσότητα βιταμίνης Ε είναι μέσω της διατροφής. Τα πιο πλούσια σε βιταμίνη Ε τρόφιμα είναι το ελαιόλαδο, τα φυτικά έλαια όπως το σησαμέλαιο και το έλαιο σόγιας, οι σπόροι (π.χ. κολοκυθόσποροι), οι ξηροί καρποί και το φυστικοβούτυρο.

Βιταμίνη C

Ένα από τα πιο ισχυρά και γνωστά αντιοξειδωτικά  είναι η βιταμίνη C η οποία είναι απαραίτητη για την διατήρηση της καλής υγείας. Κάποια από τα οφέλη της είναι τα εξής: η προστασία απέναντι σε λοιμώξεις, η προστασία των κυττάρων από τις βλάβες, η διέγερση παραγωγής κολλαγόνου και η συμβολή της στην απορρόφηση σιδήρου και φυλλικού οξέος. Εκμεταλλευτείτε τα οφέλη αυτά εντάσσοντας στη διατροφή σας τροφές πλούσιες σε βιταμίνη C όπως εσπεριδοειδή ( πορτοκάλια, γκρειπφρουτ και μανταρίνια), φράουλες, γλυκές πιπεριές, ντομάτες, μπρόκολο και πατάτες.

Ο καλύτερος τρόπος για να χτίσουμε ένα υγιές και ποιοτικό διατροφικό πλάνο είναι να καταναλώνουμε καθημερινά ισορροπημένα γεύματα που διαθέτουν μια ποικιλία τροφών. Καταναλώνοντας τουλάχιστον 2 φλιτζάνια φρούτων και 2½ φλιτζάνια λαχανικών ημερησίως θέτουμε τις βάσεις για βέλτιστη υγεία. Να θυμάστε ότι τα φρούτα και τα λαχανικά είτε φρέσκα είτε κατεψυγμένα είτε κονσερβοποιημένα είναι θρεπτικά. Ωστόσο όταν επιλέγετε κατεψυγμένα και κονσερβοποιημένα ελέγξτε τις ετικέτες προκειμένου να  μην υπάρχει πρόσθετη ζάχαρη και πρόσθετο αλάτι.

Οι επιστήμονες συστήνουν η λήψη αντιοξειδωτικών να γίνεται μέσω της διατροφής αντί συμπληρωμάτων καθώς δεν έχει επαρκώς αποδειχθεί  ότι συμβάλλουν στην πρόληψη ασθενειών. Συμβουλευτείτε το διαιτολόγο διατροφολόγο ή το γιατρό σας πριν λάβετε συμπληρώματα διατροφής. Ο Διαιτολόγος Διατροφολόγος θα αξιολογήσει τις διατροφικές σας συνήθειες και την κατάσταση θρέψης σας και θα σας συστήσει το κατάλληλο συμπλήρωμα ανάλογα με τις ανάγκες σας.

Στέλιος Ι. Κολυβίρας – Τζιβανιώτης
Διαιτολόγος Διατροφολόγος MMedSci
Μετεκπαιδευθείς στην Ιατρική Σχολή Παν/μίου Αθηνών