Η υπογονιμότητα είναι αποτέλεσμα πολλών παραγόντων όπως περιβαλλοντικοί, οργανικοί, ψυχολογικοί). Τα ζευγάρια που εμφανίζουν μειωμένη γονιμότητα δεν μπορούν να ελέγξουν τις αιτίες που την προκαλούν, μπορούν ωστόσο μέσω της αλλαγής των διατροφικών τους συνηθειών να αυξήσουν την ικανότητα αναπαραγωγής. Η σωστή διατροφή και το υγιές σωματικό βάρος του ζευγαριού θεωρούνται από τις σημαντικότερες παραμέτρους για αύξηση της πιθανότητας σύλληψης.

Γυναίκες και Γονιμότητα

Εάν μια γυναίκα επιθυμεί μια κύηση στο άμεσο μέλλον και θέλει να αυξήσει την γονιμότητα της,  είναι σημαντικό να διατηρήσει ένα υγιές σωματικό βάρος επιλέγοντας  τροφές που εξασφαλίζουν την ανάπτυξη του εμβρύου σε ένα υγιές και ασφαλές “περιβάλλον” για τους επόμενους 9 μήνες.

Άνδρες και Γονιμότητα

Οι άνδρες θα πρέπει  να διατηρούν ένα υγιές σωματικό βάρος και να ακολουθούν  ένα ισορροπημένο πρότυπο διατροφής γιατί σύμφωνα με την Αμερικάνικη Εταιρεία Αναπαραγωγικής Ιατρικής, η ανδρική παχυσαρκία αλλάζει τα επίπεδα τεστοστερόνης και άλλων ορμονών. Αξίζει να σημειωθεί ότι στους υπέρβαρους και παχύσαρκους άνδρες εντοπίζεται χαμηλός αριθμός σπερματοζωαρίων,αλλαγές στην κινητικότητα αλλά και τη ζωτικότητα των σπερματοζωαρίων. Μια διατροφή λοιπόν πλούσια σε φρούτα και λαχανικά που περιέχει βιταμίνες, μέταλλα και αντιοξειδωτικά ευνοούν σημαντικά την καλύτερη παραγωγή σπέρματος.

Αποκτήστε ένα υγιές βάρος

Αυξήστε την πιθανότητα σύλληψης διατηρώντας ένα υγιές σωματικό βάρος. Σύμφωνα, με τον Αμερικάνικο Σύλλογο υπογονιμότητας το 30% της υπογονιμότητας οφείλεται στο υπερβάλλον βάρος καθώς αλλάζουν τα επίπεδα των ορμονών και μειώνεται η ωορρηξία. Για τις υπέρβαρες γυναίκες έστω και το 5% της μείωσης του βάρους τους θα μπορούσε να βελτιώσει τις πιθανότητες γονιμότητας. Από την άλλη πλευρά όμως προβλήματα γονιμότητας αντιμετωπίζουν και οι γυναίκες με πολύ χαμηλό σωματικό βάρος (λιποβαρείς) με δείκτη μάζας σώματος κάτω από 18.5 (18.5 έως 24.9 θεωρείται φυσιολογικό), καθώς οι γυναίκες αυτές αντιμετωπίζουν προβλήματα με τον κύκλο της περιόδου ή προβλήματα ωορρηξίας. Οι γυναίκες οι οποίες συμμετέχουν σε δραστηριότητες με υψηλή ένταση ή έχουν κάποια διατροφική διαταραχή ή ακολουθούν πολύ αυστηρές δίαιτες-βρίσκονται σε υψηλό κίνδυνο.

Αποφύγετε τις στερητικές δίαιτες που δεν επιτρέπουν στον οργανισμό να λάβει τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά για την εγκυμοσύνη και υιοθετήστε ένα υγιές  διατροφικό πλάνο μετά από συστάσεις του διαιτολόγου διατροφολόγου.

Τροφές πλούσιες σε Σίδηρο

Σύμφωνα με την έρευνα The Nurses’ Health Study II που είχε ως δείγμα 18,500 νοσηλεύτριες που επιθυμούσαν να κυοφορήσουν, κατέληξε στο συμπέρασμα πως μια διατροφή πλούσια σε σίδηρο προερχόμενη από λαχανικά και συμπληρώματα διατροφής μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης υπογονιμότητας. Οι διαταραχές της ωοθυλακιορρηξίας αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες καθώς επηρεάζει κατά 25% τα  ζευγάρια που επιθυμούν τεκνοποιήσουν παρουσιάζοντας αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης υπογονιμότητας.

Φυτικές τροφές πλούσιες σε σίδηρο αποτελούν τα όσπρια, το σπανάκι, τα αυγά, το εμπλουτισμένο μακρύκοκκο ρύζι και τα προϊόντα ολικής αλέσεως. Προσθέστε στα γεύματα σας την βιταμίνη C μέσω του λεμονιού, των εσπεριδοειδών, πιπεριών ή μούρων για να αυξήσετε την απορρόφηση σιδήρου.

 «Διατροφή της Γονιμότητας»

Η έρευνα “Fertility Diet” (“Η Διατροφή της Γονιμότητας”) που δημοσιεύτηκε από μια ομάδα ερευνητών του Harvard το 2007 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι γυναίκες με διαταραχές ωοθυλακιοωορρηξίας που ακολουθούν το συγκεκριμένο διατροφικό πλάνο είχαν 66% λιγότερες πιθανότητες κινδύνου της συγκεκριμένης διαταραχής και 27% μειωμένο κίνδυνο υπογονιμότητας από  άλλες αιτίες σε σύγκριση με τις γυναίκες που δεν ακολουθούσαν το διατροφικό πλάνο πιστά.

Οι γυναίκες που ακολουθούν την «Διατροφή της Γονιμότητας» επιλέγουν:

  • Μειωμένη κατανάλωση trans κορεσμένων λιπαρών οξέων και αυξημένη κατανάλωση μονοακόρεστων λιπαρών οξέων (όπως π.χ  το αβοκάντο και το ελαιόλαδο κλπ.)
  • Μειωμένη κατανάλωση πρωτεϊνών ζωικής προέλευσης και αύξηση κατανάλωσης πρωτεϊνών φυτικής προέλευσης (όπως π.χ λαχανικά, βρώμη, πατάτα, δημητριακά ολικής αλέσεως, ρύζι κλπ)
  • Τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες, αμυλούχες τροφές με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη (συμπεριλαμβάνονται τα σιτηρά ολικής αλέσεως)
  • Περισσότερες τροφές φυτικής προέλευσης πλούσιες σε σίδηρο
  • Πολυβιταμίνες (συμπληρώματα διατροφής)
  • Γαλακτοκομικά προϊόντα με πλήρη λιπαρά αντί χαμηλών λιπαρών

Συνοψίζοντας λοιπόν καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι:

Εντάσσοντας στο διαιτολόγιο περισσότερα φρούτα και λαχανικά, μονοακόρεστα λιπαρά αντικαθιστώντας τα κορεσμένα και trans λιπαρά οξέα, αντικαθιστώντας τουλάχιστον τις μισές μερίδες αμύλου με τρόφιμα ολικής αλέσεως και καταναλώνοντας τροφές πλούσιες σε ασβέστιο (συμπεριλαμβάνοντας τα γαλακτοκομικά προϊόντα) συμβάλλουμε στην πρόσληψη των απαραίτητων θρεπτικών συστατικών και στην διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους.

Φυλλικό Οξύ

Επίσης έμφαση θα πρέπει να δοθεί και στην ημερήσια πρόσληψη φυλλικού οξέος καθώς είναι ένα απαραίτητο συσταττικό για τις γυναίκες που επιθυμούν να συλλάβουν. Η συνιστώμενη δοσολογία περιλαμβάνει  400mg ημερησίως προερχόμενη από συμπληρώματα ή από τροφές όπως σκούρα πράσινα φυλλώδη λαχανικά και εμπλουτισμένα δημητριακά. Ο ομαλός σχηματισμός του νευρικού σωλήνα θα καθορίσει τελικά την υγεία του νευρικού συστήματος και τον σχηματισμό του εγκεφάλου.Το φυλλικό οξύ είναι απαραίτητο για τη μείωση της πιθανότητας ανωμαλίας στο σχηματισμό του νευρικού σωλήνα απο τον οποίο σχηματίζεται ο εγκέφαλος και η σπονδυλική στήλη του εμβρύου τρεις με τέσσερις εβδομάδες μετά τη σύλληψη, πριν ακόμα οι περισσότερες γυναίκες αντιληφθούν ότι κυοφορούν.

 

Στέλιος Ι. Κολυβίρας – Τζιβανιώτης
Διαιτολόγος Διατροφολόγος MMedSci
Μετεκπαιδευθείς στην Ιατρική Σχολή Παν/μίου Αθηνών