ΠΑΡΑΛΥΤΙΚΗ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΗ ΑΠΟ ΟΣΤΡΑΚΟΕΙΔΗ

ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΗ ΑΠΟ ΟΣΤΡΑΚΟΕΙΔΗ

  • Μεταβολίτες θαλάσσιων δινομαστιγωτών → μπρεβετοξίνες → ισχυρές νευροτοξίνες
  • Οστρακοειδή (μύδια, στρείδια, χτένια κλπ) τρέφονται με διήθηση. Σε περιοχές πλούσιες σε δινομαστιγωτά μπορούν να συσσωρεύσουν σημαντικές ποσότητες μπρεβετοξινών.
  • Άνθρωπος: 1-3 ώρες μούδιασμα χειλιών και άκρων, προϊούσα παράλυση και -σε σοβαρές περιπτώσεις- θάνατος λόγω παράλυσης του αναπνευστικού
  • Αντιμετώπιση: έλεγχος υδάτων και απαγόρευση συλλογής οστρακοειδών όταν υπάρχουν πολλά δινομαστιγωτά.

Σειρά από τροφοδηλητηριάσεις οφείλονται στη κατανάλωση δίθυρων μαλακίων (μύδια, χτένια, στρείδια κ.α.), γαστερόποδων (αστακοί, γαρίδες κ.α.), και καρκινοειδών που έχουν γίνει τοξικά λόγω της παρουσίας στα νερά φυτοπλαγκτονικών βιοτοξινών.

Περίπου 70 είδη φυτοπλαγκτού παράγουν εποχικά βιοτοξίνες και γίνονται τοξικά. Το φυτοπλαγκτονικό σύστημα παραγωγής βιοτοξινών και επιμόλυνσης των θαλάσσιων οργανισμών καλείται και «φαινόμενο των τοξικών αλγών». Η τοξικότητά τους συνήθως συνδέεται με τις εποχές του έντονου πολλαπλασιασμού τους (φαινόμενο άνθισης).

Τα συμπτώματα είναι γαστρεντερολογικά (ναυτία, εμετός, διάρροια, κοιλιακό άλγος κλπ) και νευρολογικά (μούδιασμα άκρων, αναπνευστική παράλυση, αμνησία, αναστροφή αίσθησης ζεστού-κρύου κλπ). Οι κυριότερες νόσοι είναι: παραλυτική δηλητηρίαση (PSP), διαρροϊκή δηλητηρίαση (DSP), αμνησιακή δηλητηρίαση (ASP), νευροτοξική δηλητηρίαση (NSP), δηλητηρίαση τύπου Ciguatera.

Δηλητηρίαση από βιογενή αμίνη (σκομβροτοξίνη→ισταμίνη). Η ισταμίνη προέρχεται από την αποικοδόμηση της ιστιδίνης σε τόνους, σαρδέλες, ρέγγες και σκουμπριά, μέσω του βακτηρίου Morganella (Proteus) morgani.

Στέλιος Ι.Κολυβίρας-Τζιβανιώτης, MMedSci

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

Μεταπτυχιακός Ερευνητής Ιατρικής Σχολής Αθηνών